۰۲۱-۵۵۶۰۰۳۱۲
 

شیر اطمینان چیست؟

شیر اطمینان چیست؟

در این مقاله قصد داربم در مورد یکی از ابزار مهم کنترل فشار، در سیستم های لوله کشی و شیرآلات صحبت کنیم. منظور شیر اطمینان است. این شیر ها انواع گوناگونی دارند و هریک مشخصات و کاربرد مخصوصی دارند. درحال حاضر از این شیرها در صنایع مختلف استفاده های زیادی میشود. با ما همرا باشید تا درمورد این شیرها بیشتر بدانید.

شیر اطمینان

شیر اطمینان یا همان شیر فشارشکن، وظیفه کنترل فشار در سیستم های هیدرولیکی را دارند. محل نصب این شیرها در نزدیکی خروجی پمپ است. شیرهای اطمینان از ابزارهای ایمنی بحساب می آیند. این شیرها ایزار مناسبی برای جلوگیری از زیاد شدن ناگهانی فشار در موتورخانه ، انواع سایت های صنعتی، سیالات مختلف از جمله آب، گاز، بخار و یا هوای فشرده هستند.

انواع شیرهای اطمینان

شیر اطمینان (Safety Valve)

این نوع شیر، ابزاری فشار شکن و خودکار است. عملکرد این شیر توسط فشار بالا دستی خوداست وباعث بازشدن سریع و کامل و تخلیه ناگهانی   میشود. کاربرد شیر اطمینان در سرویس های بخار یا گاز و بطور کلی در سیالات تراکم پذیر است.

شیر آزاد کننده (Relief Valve)

این مدل شیر نیز قطعه ای فشار شکن خودکار است. این قطعه توسط فشار استاتیکی بالا دستی خود عمل   میکند. شیرآزاد کننده به نسبت افزایش فشار بالاتر از فشار تنظیمی، باز   میشود. این شیر اغلب برای سیال مایع کاربرد دارد و در شرایطی فشار اضافی مایعات را آزاد   میکند.

یکی از این شرایط زمانی است که تخلیه مقدار کمی از این مایعات، باعث کاهش سریع فشار میشود. شرط بعدی زمانی است که به تخلیه با جریان کامل نیاز نیست. عملکرد این شیر ابدا ضربه ای نیست. معمولا این شیر برای نگه داشتن فشار سیستم در حد نرمال، به صورت مداوم در حالت  Over pressure  عمل   میکند.

شیراطمینان آزاد کننده با بارگذاری پایلوتی (Pilot operated)

این شیر دارای یک پایلوت و شیر اصلی است، که توسط دیسکی که با پیستون یا دیافراگم عمل   میکند. راه اندازی و کنترل این شیر به کمک سیال تخلیه شده از یک شیر پایلوتی که خود شیری با فشار مستقیم است، انجام   میشود. پایلوت در موقعیت عادی کار، پایلوت،  فشار مستقیم را به محفظه پیستون انتقال   میدهد.

دیسک بدلیل بزرگتر بودن سطح مقطع پیستون از نشیمن دیسک، بسته نگه داشته   میشود. زمانی که فشار به میزانیکه تنظیم شده رسید، جریان سیال توسط پایلوت به محفظه پیستون بسته میشود و در همین حین محفظه پیستون را تخلیه  میکند. این عمل باعث بازشدن دیسک   میگردد.

 شیرهای اطمینان پایلوت دار هنگامی استفاده   میشوند که

  • برای تجهیزاتی که مابین 90 و 95 درصد فشار تنظیمی عمل میکنند.
  • در قسمت هایی که شیر به اندازه ای بزرگ است که شیر آزادکننده مستقیم مناسب نیست.
  • هنگامی که فشاری که در خروجی وجود دارد و فشار متغیر وارد شده بیشتر از 50 درصد فشار تنظیمی نباشد.
  • هنگامی که افت فشار به ورودی شیر اطمینان آزاد کننده بیشتر از 3 درصد فشار تنظیمی باشد.

شیراطمینان خلا( Vacuum Relief Valve)

محل نصب این شیر روی مخزن های ذخیره است. این شیر ها اغلب از نوع شیر کمکی یا بارگذاری وزنه ای هستند. یکی از مرجع ها با توضیح کامل و تعیین اندازه این شیر ها مطابق استاندارد (API 2000) هواگیری اتمسفریک و مخزن های ذخیره فشار پایین سرمایشی و غیر سرمایشی است.

شیراطمینان آزاد کننده معمولی(Conventional safety Relief Valve)

این شیر از نوع بارگذاری مستقیم است. فشار تنظیمی این شیر به دلیل تغییرات موجود در خروجی فوق العاده ای که وارد شده، است. شرایط زیر برای تهیه و تدارک این شیر است:

  • وقتی فشار زیاد وارد شده در خروجی ثابت باشد.
  • هنگامی که فشاری که در خروجی موجود است و فشار متغیر فوق العاده وارد شده، بیشتر از 10 درصد فشار تنظیمی نباشد.

شیر اطمینان آزاد کننده متعادل فانوسی(Balance bellows safety Relief Valve)

این شیر شامل فانوسی دارای سطحی موثر معادل نشیمن گاه شیر است، که مانع ورود سیال خروجی به داخل درپوش شیر میشود. این شیر باعث میشود تاثیر فشار برگشت به حداقل برسد و فنر دیرتر فرسوده شود. شرایط زیر برای تهیه و تدارک این شیر است:

  • این شیر باید زمانی که فشار موجود در خروجی، برای شیر اطمینان فشار معمولی خیلی زیاد است، استفاده شود.
  • این شیر زمانیکه جریان سیال خورنده است، استفاده میشود.
  • هنگامی که فشار موجود در خروجی و فشار متغیر فوق العاده وارد شده، بیشر از 50 درصد فشار تنظیمی باشد.

 

مفاهیم مهم در شیراطمینان

پایین ترین فشار یا Blow down

این مفهموم به  Reset Differential نیز معروف است. اندازه اختلافی که فشار پایین تر از نقطه تنظیم شیراطمینان، که برای بسته شدن محکم و کامل این شیر، پس از باز شدن و سپس برگشت سیستم به فشار عادی مورد نیاز است. مطابق با استاندارد، میزان پایین ترین فشار حدودا 10 درصد است.

هر قسمتی که احتمال افزایش فشار بیشتر از حداکثر مجاز سیستم باشد، لازم است از شیر اطمینان استفاده شود. معمولا در سیستم های بخار، شیر اطمینان روی بویلر و تجهیزاتی مانند خروجی فشار شکن ها نصب   میشود.

بالاترین فشار یا Over Pressure

در این فشار، شیر اطمینان در حالت کاملا باز است و دارای حداکثر ظرفیت خود است. قطعا این فشار، از فشارنقطه تنظیم بالاتر است. مقدار آن با توجه به استانداردهای مختلف و کاربردها متفاوت است. استاندارد BS 5500، این اندازه اختلاف فشار را در مورد سیستم های گاز و بخار برابر با حداکثر 10 درصد فشار تنظیمی شیر اطمینان در نظر   میگیرد. شیرهای اطمینان از بروز خسارت،  هنگامی که فشار بالا ممکن است به تجهیزات خسارت وارد کند، جلوگیری   میکند.

 تنظیم نقطه عملکرد یا Set point

به دلیل ایمنی و اطمینان حاصل کردن از کارکرد شیر با کمترین صدا و مانع صدمه دیدن شیر، تنظیم نقطه عملکرد و باز شدن سفتی شیر الزامی است. این نقطه نباید بیشتر از محدوه فشار کارکرد ایمن تجهیزات یا SOL/P باشد. همچنین تنظیم کردن فشار آزاد سازی شیر اطمینان روی فشار کمتر از SOL/P بیفایده است و فقط باعث   میشود، دفعات بازشدن شیر اطمینان و فرسوده شدن آن بیشتر شود.

 

جمع بندی

در سیستم های لوله کشی برای تنظیم فشار های ناگهانی و احتمالی به ابزاری نیاز است که از این عمل جلوگیری کند. شیر های اطمینان برای این کار ساخته شده اند. این شیرها انواع مختلفی دارند. هرکدام از این شیرها با توجه به کاربرد، در قسمتی استفاده میشوند. امیدواریم دراین مقاله اطلاعات مفیدی در مورد شیرهای کسب کرده باشید.

 

 

 

 

 

 

 

 

نظر خود را بنویسید