021-55600312
 

شیرآلات چدنی

در این مقاله قصد داریم شما را با یکی از قطعات مهم و پرکاربرد در صنعت لوله کشی آشنا کنیم. قطعاتی که مسئولیت قطع و وصل جریان را برعهده دارند. منظور از این قطعات شیرآلات چدنی است. این شیرآلات به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هریک در قسمتی استفاده میشوند. با ما همراه باشید تا در مورد این قطعات بیشتر بدانید.

 

شیرآلات چدنی

شیرآلات چدنی عمدتا از جنس فلز، چدن و برنجی هستند. این شیرها در سایز و فشارهای مختلف طراحی و تولید میشوند. شیرهای چدنی تولیدکنندگان زیادی دارند که با اخرین تکنولوژی شیرآلات چدنی را تولید میکنند. از این شیرآلات برای باز و بسته کردن و تنظیم جریان سیالات مایع و گاز در سیستم لوله کشی استفاده میشود.

باتوجه به نوسانات بازار قیمت شیرآلات چدنی هرماه تغییرات زیادی دارد. این شیرآلات در تاسیسات موتورخانه ای، کارخانجات، نیروگاه ها، صنایع نفت و پتروشیمی، صنایع غذایی و دارویی و بخار کاربرد دارد. از مزایای این شیر میتوان به ساختار آلیاژی 95 درصد آهن، کربن و سیلیسیم اشاره کرد. این ترکیب باعث مقاومت شیر در برابر پوسیدگی و مواد خورده شده است. ایجاد صدا در این اتصالات و شیرآلات حداقل است. شیرهای چدنی مقرون به صرفه هستند و در برابر ضربه و اکسیده شدن مقاومند.

اتصالات شیرهای چدنی به صورت فلنجی است و توسط دو فلنج به شیرآلات و اتصالات دیگر وصل میشود. این شیرآلات معمولا در سایزهای بزرگ و در 2/1 .1 اینچ و 16 اینچ ساخته میشوند.

انواع شیرآلات چدنی

شیر فلکه کشویی

از این شیر جهت قطع و وصل جریان استفاده میشود. این شیر در حالت کاملا باز و یا کاملا بسته است. دیسک این شیر به صورت کاملا باز از مسیر جریان خارج شده و شیرتبدیل به لوله  هم اندازه با لوله اتصال به آن تبدیل میشود. وقتی شیر فلکه در حالت بسته باشد، قادر است برای نواع سیالات آب بندی خوبی ایجاد کند.

این شیر دارای سه قسمت بدنه، سرپوش فلزی و محور یا شافت است. این شیر فلکه دارای دو مکانیزم عملکرد دسته محور و محور ثابت است. درنوع محور متحرک، وقتی فلکه شیر میچرخد، محور شیر با دیسک شیر بالا و پایین میرود و این گونه میشود به باز یا بسته بودن شیر پی برد. اما در محور ثابت که محور فلکه ازبدنه خارج نیست، دچار آسیب کمتری میشود اما چون با جریان آب درتماس است امکان خوردگی وجود دارد.

بدنه شیر فلکه کشویی چدنی توسط فلنج و پیچ و مهره به تجهیزات دیگر و لوله متصل میشود. این شیر به لحاظ آب بندی به زبانه پلاستیکی و فلزی تقسیم میشود.

شیر یکطرفه یا خودکار

فشار جریان در یک طرف این شیر را باز و در طرف دیگر آن را میبندد. از این شیر برای حفاظت از تجهیزات مکانیکی در برابر بازگشت جریان استفاده میشود. اهمیت این موضوع بیشتر در پمپ و کمپرسور دیده میشود. شیر یکطرفه که همراه کمپرسور و پمپ نصب میشود، باعث میشود فشاری که افزایش یافته در بالا دست پمپ و کمپرسور به قسمت پایین دست منتقل نشود.

یک شیر یکطرفه خیلی خوب باید در برابر رسوب پذیری و خوردگی مقاوم باشد. در موقعیت افقی و عمودی آب بندی کامل بشود. هنگام بازو بسته شده دریچه، شیر بی صدا باشد و سوپاپ با حداقل فشار سیال بازشود.

شیر صافی

از شیر صافی به عنوان مانع ورود اجسام خارجی به جریان سیال استفاده میشود. برای ساخت این شیر از توری صافی استفاده شده که باید دوره  بازبینی و سرویس شود. با توجه به کاربرد شیر صافی جنس و اندازه توری و نحوه مش بندی آن متفاوت است. از این شیر در صنایع مختلف استفاده میشود که نوع y شکل آن که میتواند به صورت افقی و عمودی نصب شود، متداول است.

از شیر صافی قبل از پمپ میشود استفاده کرد که مانع ورود ذرات بزرگ به پمپ میشود. اختلاف فیلتر و صافی در سایز ذراتی است که جدا میکنند. این شیر ذراتی که با چشم قابل مشاهده اند را جدا میکند و فیلتر قابلیت جداکردن ذرات کوچکتر را دارد.

شیر سوپاپی یا سوزنی

برای قطع و وصل کردن و کنترل جریان از این شیر استفاده میشود. این شیر نسبت به شیر کشویی دارای لرزش کمتری است و قابلیت خوبی در قطع و وصل جریان دارد. در سیستم خنک کننده آبی و سوخت و ساز رسانی و سیستم تخلیه آب وهوا از این شیر استفاده میشود.افت فشار زیاد در طول خط جریان از معایب شیر سوپاپی است. برای عملگر این شیر به نیروی بیشتری برای حرکت نیاز است.

شیر فشار شکن

هنگامی که فشار بالا باشد برای محافظت از سیستم لوله کشی و تجهیزات دیگر از این شیر استفاده میشود. وقتی صحبت از فشار زیاد میشود، اشاره به فشاری بیشتر از ماکزیمم فشار طراحی لوله و تجهیزات دارد.

شیر تخلیه هوا

در سیستم لوله کشی، خطوط انتقال سیالات و لوله امکان تجمع هوا از سیالا ورودی، پمپ و اتصالات وجود دارد. این هوا ممکن است باعث ایجاد مشکلات حاد ازجمله عدم کارایی سیستم شود. این شیر هوای داخل سیستم را تخلیه میکند و در صنعت تاسیسات و پایپینگ بسیار کاربرد دارد. شیر تخلیه هوا تا سایز 20 اینچ و در کاربرد خاص تولید میشوند.

شیر آتشنشانی

همان طور که از اسم این شیر پیداست، موارد استفاده از این شیر در آتشنشانی است. این شیر بدنه  از جنس چدن دارد.اتصال شیر آتشنشانی به صورت  فلنج دار است.

قطعه قابل پیاده کردن

این قطعه نقش مهمی در طراحی خطوط لوله و نصب شیرآلات دارد. این قطعه به نصب شیرآلات، تعمیر و یا تعویض شیر در سیستم لوله کشی کمک میکند و بدون اتصال قابل پیاده سازی تنطیم دقیق طول لوله برای نصب شیرآلات غیر ممکن است. این قطعه دو فلنجی است وقادر است با تغییر طول خود، برای خارج کردن شیرآلات از خط لوله فضای خالی را ایجاد کند.

این قطعات از نیروهای انبساطی، انقباضی و لرزش هایی که ممکن است به تجهیزات مکانیکی آسیب بزند جلوگیری میکند. جنس بدنه این قطعه معمولا از چدن داکتیل است و برای فشارهای 6 تا 40 بار طراحی شده است.

شیرپروانه  اهرمی

این شیرمسئولیت قطع و وصل جریان را بر عهده دارد. از این شیر اگر برای کنترل جریان استفاده شود باید شرایطی از جمله فشار سیال، سرعت سیال و .. را در نظر گرفت. دستگیره شیر پروانه  رب گرد است و با پرخش 90درجه از حالت کاملا باز به حالت کاملا بسته و برعکس میرسد.

شیر پروانه  دارای بدنه، اهرم و عملگر است. قسمت مهم این شیر دیسک است که در شرایط خاص، نقش اصلی تنظیم و توقف جریان را دارد. انواع شیر پروانه  به شیر پروانه  ویفری، شیر پروانه  فلنج دار و شیر پروانه  لاگ است که تقسیم بندی نوع اتصال آن را مشخص میکند. شیر پروانه  ویفری کاربرد متداول تری دارد و توسط دو فلنج در یک خط لوله کشی نصب میشود.

این شیر وزن کمی دارد و فضای کمتری اشغال میکند. هزینه نگه داری این شیر نسبت به بقیه شیر به مراتب کمتر است زیرا قطعات کمتری از آن با سیال ارتباط دارند و این باعث میشود دچار خوردگی کمتری شود.این شیر برای تنظیم جریان سیالات و گازهای فشار پایین و سیالاتی مانند دوغاب که شامل مواد جامد معلق هستند، مناسب است.

شیر پروانه  گیربکسی

شیر پروانه  گیربکسی دارای عملگر گیربکسی است. فشار کار این شیر bar10  وbar16 است. جنس بدنه این شیر چدنی و اتصال ویفری دارد.

مزایای استفاده از شیرآلات چدنی

  • شیرآلات چدنی از ترکیب گرافیت و چدن ساخته و تولید میشوند.
  • این شیرها مقاومت خوبی در مقابل شرایط سخت مکانیکی دارند و کمتر دچار آسیب و ساییدگی میشوند.
  • در تاسیسات آب و بخار به علت قیمت مناسب و ویژگی خوب، کاربرد زیادی دارند.

 

حرف آخر

همان طور که ملاحضه کردید شیرآلات چدنی در صنعت کاربرد بسیاری دارند. با کمی مطالعه و تحقیق در هر بخشی میتوان قطعه مورد نیاز را به راحتی انتخاب و استفاده کرد. شیرآلات چدنی انواع مختلفی دارند که هر صنعتی با توجه به نیاز هر سیستمی که دارد میتواند از آن بهره گیرد.